صفحه اصلی arrow شمارۀ ۱۳
شمارۀ ۱۳

سال هفتم شمارۀ اوّل، زمستان ٢٠٠٥



سنجش تمدّن غرب از منظر بهائی
شمارۀ ١٣
نگارش: شاپور راسخ
  

بحث از تمدّن ها در ادیان سابقه و حتّی در اسلام به صورتی بسیار محدود مطرح شده در قرآن اشاراتی به فرهنگ جاهلیّت و لزوم طرد و ردّ دین هست ولی مطلب در این مورد سخت باجمال برگزار شده و نمی توان گفت موضع اسلام در برابر تمدّنات غیر اسلامی چه بوده است؟ حدیثی از پیامبر روایت شده که باید علم را حتّی در چین جویا شد و کسب کرد. پاره ای از فرهنگ های گذشته که پشت به مبانی اخلاقی کردند و در نتیجه به عذاب الهی گرفتار آمدند چون فرهنگهای عاد و ثمود در قرآن مذکور شده اند ولی مقصد از ذکر آنها تنبّه اخلاقی بوده و در حقیقت بحث، جنبه فلسفی نداشته است.

در آثار بنیادگذاران امر بهائی یعنی حضرت باب و حضرت بهاءالله و بعداً در آثار طلعات مقدّسه  دو مبیّن منصوص، حضرت عبدالبهاء و حضرت ولیّ امرالله، بحث مُشبعی درباره تمدّن غرب آورده شده که ورود در آن به تفصیل، تحریر حدّاقل یک کتاب مبسوط را اقتضا می کند. امّا نظر به آن که در این گفتار بنیاد بر اجمال و اختصار است عمده آن آراء را به صورتی بس فشرده عرضه می دارد و امیدوار است که این مقوله ایجاز مخلّ تلقّی نگردد.

سؤالی که هم از آغاز به خاطر هر محقّقی می گذرد این است که علّت یا علل اصلی توجّه امر مبارک به قضیّه تمدّن و تمدّن غرب چه بوده. در پاسخ این سؤال دو نکته مهم فوراً به خاطر می آید.

اوّل اینکه جمال ابهی هدفشان تنها وضع شریعت یعنی احکام و حدود و قوانین و ارائه تعالیم روحانی و اخلاقی و مقداری مبادی اجتماعی نبوده بلکه علاوه بر ایجاد یک نظم بدیع جهان آراء مایل بوده اند که بنیاد مدنیّت تازه ای را بگذارند و از این رو بیان مشخّصات آن یا حدّاقل وجوه تمایزش نسبت به مدنیّت های حاضر ضرورت می یافته است.

ادامه مطلب...
 
 
 

استفاده از مطالب پژوهشنامه‎‎تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.‏

Creative Common